Introductie
De aanvrager is dit keer een teamleider, laten we hem Peter noemen, binnen een middelgrote organisatie die het jaar wil afsluiten met duidelijkheid en ambitie. Tijdens de eindejaarsborrel, vlak voor de kerstvakantie, zijn de plannen voor het nieuwe jaar gepresenteerd: jaardoelen, prioriteiten en verwachtingen zijn uitgesproken. De bijeenkomst had als doel richting te geven en mensen mee te nemen het nieuwe jaar in.
Na afloop blijft Peter echter met een knagend gevoel achter. Niet omdat de plannen niet kloppen, maar omdat hij de reacties om zich heen zag en hoorde. Het jaar is nog niet begonnen, maar de spanning dient zich al aan.
Situatiebeschrijving
Het werk ligt stil. De kerstvakantie staat voor de deur en toch is de spanning al voelbaar.
Het afgelopen jaar heeft veel gevraagd van het team. Er was leegloop door vertrek van collega’s, meerdere managementwisselingen in de organisatie en ingrijpende procesaanpassingen. Rollen veranderden, verantwoordelijkheden schoven, en wat ‘normaal’ was, werd meerdere keren opnieuw gedefinieerd. Terwijl het werk doorging, bleef er weinig ruimte om te landen.
Tijdens de eindejaarsbijeenkomst zijn de plannen voor het nieuwe jaar gepresenteerd. De ambities zijn helder, de richting is uitgesproken. Maar terwijl de presentatie loopt, voelt hij het gebeuren. Zuchten. Stil gemopper. Blikken die wegdraaien.
Enkele medewerkers haken zichtbaar aan. Anderen lijken juist nu al af te haken – niet omdat ze het oneens zijn met de toekomst, maar omdat het verleden nog zwaar weegt.
De agenda’s zijn nog leeg, maar dreigen zich snel te vullen. De jaardoelen zijn gedeeld en voelen voor sommigen nu al als druk. Peter beseft: straks, na de vakantie, moet het beginnen. Maar hoe begin je aan iets nieuws, als het oude jaar nog niet is verwerkt?
En dan blijft de vraag hangen: Waarom moest dit zo?
De Kwestie
Hoe ga je om met druk die al voelbaar is vóórdat het werk begint, terwijl het nieuwe jaar nog moet landen?
Mijn Antwoord
De spanning die nu al voelbaar is, gaat niet over het nieuwe jaar, maar over het oude. Wat mensen laten zien tijdens zo’n presentatie is geen weerstand tegen plannen, maar een echo van wat het afgelopen jaar heeft gevraagd.
Het probleem is niet dat de ambitie is uitgesproken, maar dat zij nu al als verplichting wordt ervaren. Leiderschap vraagt hier niet om bijsturen van doelen, maar om erkenning van gevoel. Door de spanning serieus te nemen vóórdat het werk begint, voorkom je dat deze zich vastzet zodra het jaar echt van start gaat.
Mijn advies
Laat de vakantie niet alleen een pauze zijn, maar ook een overgang. Benoem expliciet dat het nieuwe jaar nog moet landen. Maak na de vakantie ruimte om terug te komen op de plannen, niet om ze te herhalen, maar om ze samen te duiden.
Voor leidinggevenden betekent dit: neem het gemopper niet persoonlijk maar negeer het ook niet. Zie het als informatie. Wie nu vertraagt om te luisteren, versnelt straks op een gezondere manier.
Voor organisaties: realiseer je dat een presentatie geen begin is, maar hooguit een aankondiging.
Het echte begin ontstaat pas als mensen zich gezien voelen in wat ze meenemen uit het oude jaar.
Succes en veel plezier voor het komende jaar, Peter. Ik heb je voor de vakantie al gesproken, maar nu opnieuw: Dit ga je kunnen!! Dat weet ik zeker. Dank je wel voor deze mooie De Kwestie!!