Introductie
Deze kwestie komt van een leerplichtambtenaar. Omwille van de privacy van de betrokkenen is alles geanonimiseerd. Hieronder volgt zijn kwestie.
Onlangs zat hij aan tafel met zes andere volwassenen en één kind. Iedereen met ervaring, functies en verantwoordelijkheden. Het doel lag vast: hoe krijgen we dit kind weer naar school?
Situatiebeschrijving
Voor hem zat een kind dat nauwelijks naar school gaat. In de praktijk ongeveer één dagdeel per week. Eerder is afgesproken dat dit twee volle dagen zouden worden, maar dat is klaarblijkelijk niet gelukt. Het kind weet dat en zegt het rustig. Het wil wel, maar het lukt niet. Niet omdat school wordt gemeden of regels worden genegeerd, maar omdat er iets vastloopt.
Wanneer het kind er is, staat het midden in de groep, wordt het geaccepteerd en zijn de cijfers, gezien de minimale aanwezigheid, opvallend stabiel, net onder de voldoendegrens. Alles wijst erop dat hier geen onwil zit, maar overbelasting in het hoofd van het kind.
Er worden veel vragen gesteld over slaap, dagritme, schermtijd en gevoelens. Het kind antwoordt open, eerlijk en opmerkelijk reflectief. Het neemt verantwoordelijkheid, benoemt het eigen aandeel en zegt wat anders zou moeten, zonder iets af te schuiven. Wat hem raakt, is dat deze openheid vooral onderdeel wordt van het dossier, en nauwelijks van het moment.
Het kind vertelt dat kleine stappen niet tellen. Eén dag naar school voelt als falen wanneer het er twee hadden moeten zijn. Tegelijk zegt het dat het pijn doet wanneer wat wél lukt niet wordt gezien. Het heeft geleerd dat alleen het einddoel telt, niet omdat het kind dat zo voelt, maar omdat dat steeds het signaal is dat wordt ontvangen.
De Kwestie
Moet ik blijven sturen op terugkeer naar school, of eerst ruimte maken voor herstel van eigenwaarde, in de overtuiging dat school dan vanzelf volgt?
Mijn Antwoord
Wat jij beschrijft is geen motivatieprobleem, maar een kind dat zichzelf is kwijtgeraakt. Wat mij raakt in jouw verhaal, is niet de afwezigheid op school van het kind, maar de aanwezigheid van het kind aan tafel: de openheid, de zelfreflectie en de bereidheid om naar zichzelf te kijken. Dat is geen stilstand, dat is beweging.
Het systeem kijkt naar uren en dagen, maar ik zie een kind dat overeind probeert te blijven. Door uit je formele rol te stappen en welzijn voorop te zetten, kan je precies doen wat hier nodig is. Niet door school los te laten, maar door eerst veiligheid te (laten) creëren. Dat is geen zwakte, dat is leiderschap.
Mijn advies
Stop met duwen richting prestaties en begin met dragen richting vertrouwen. Zie kleine stappen als echte stappen, bescherm wat nog energie geeft en laat sport een bron blijven in plaats van een beloning. Maak welzijn leidend in plaats van volgend, want school is geen doel op zich, het is een gevolg.
En dit kind doet al iets ongelooflijk dappers: het blijft zitten, blijft praten en blijft naar zichzelf kijken. Dat vraagt om volwassenen die hetzelfde durven te doen in hun rol.