Introductie
De eerste die binnenkwam is gelijk een mooie. Vanuit een wereld die voor mij vrij onbekend is. toch zal ik proberen mijn gedachten en antwoord op deze kwestie te geven. Ik heb helaas niet de kennis te toetsen of wat ik zou willen ook echt zou kunnen. Als iemand dat wel kan, reageer alsjeblieft!! Daar leren we ook weer allemaal van.
Situatiebeschrijving
Een wijkverpleegkundige diende deze bij mij in. Ze wil liever anoniem blijven gezien de gevoeligheid van het onderwerp. Zij wil extra tijd nemen voor een eenzame cliënt, maar het zorgsysteem rekent alleen minuten per handeling en maakt dat eigenlijk onmogelijk. Dus:
De Kwestie
Hoe behoud je ruimte voor menselijkheid in een systeem dat alles meet in minuten?
Mijn antwoord
In het hart van de wijk hoort een cliënt geen behandeling, maar een gesprek te krijgen! Je ziet een mens, niet een dossier. Toch moet de wijkverpleegkundige zijn/haar uren verantwoorden, elke handeling gelabeld, elk moment geteld. Het protocol dicteert: kwantiteit, tijdslot, meetbaarheid, etc.
Maar zorg is niet alleen een taak, het is ook een ontmoeting. Tijd nemen voor een eenzame cliënt om te luisteren, te kijken, om eenvoudig aanwezig te zijn, is daarom net zo belangrijk, dat ben ik volop met haar eens. Dit raakt aan iets wat cijfers missen: De impact van menselijkheid. Wanneer we alleen uren tellen, vergeten we het echte effect. Een vriendelijk woord, een glimlach, dat extra kwartiertje, dat zijn geen “onproductieve minuten”, dat is net dát wat verschil maakt.
De oplossing is dan niet méér structuur, maar meer menselijkheid: Geef professionals de ruimte om het protocol wat los te laten als “mens‑zijn” ook belangrijk is. Of wellicht zelfs belangrijker kan zijn dan de behandeling zelf. Ontmoet (laat ontmoeten) in plaats van alleen uitvoeren. Want zorg wordt écht wanneer we de mens vóór de maatlat wordt gezet.
Advies
Een zorginstelling kan binnen de bestaande afspraken ruimte creëren door menselijkheid niet als afwijking, maar als kwaliteit te erkennen. Leg bijvoorbeeld vast dat ‘tijd voor contact’ een meetbaar onderdeel van goede zorg is – niet iets dat erbuiten valt. Gebruik reflectiemomenten, intervisie of moreel beraad om casussen te bespreken waarin het protocol wringt – of dreigt te wringen – en vertaal die inzichten naar (hernieuwd zorg-)beleid. Zo blijft de organisatie in lijn met de eisen van verzekeraar en inspectie, maar wordt het protocol niet de baas over de zorgverlener – het wordt een kader waarbinnen menselijkheid bewust een plaats krijgt.